فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٣ - علاّمه حلّى (ره) و ريشههاى شكلگيرى مكتب سند در تفكر امامى حيدر حبّ اللّه
علاّمه حلّى (ره)
و ريشههاى شكلگيرى مكتب سند در تفكر امامى
حيدر حبّ اللّه
چكيده:
قدماء ـ به خصوص شيخ طوسى ـ در بررسى روايات، بيشتر به جمع آورى قراينى همچون اعتماد اصحاب به مؤلّفات و عمل يا اعراض آنها نسبت به روايات اهتمام مىورزيدند، هر چند بررسى سند روايت نيز از نظر آنان دور نبود. اما علامه حلّى اولويت نخستين را بر بررسى سند روايات نهاد و نيم نگاهى نيز به قراين و شواهد جانبى داشت. اين روش پس از علاّمه توسط شهيدين و ديگران گسترش يافت، تا اينكه مقدس اردبيلى و شاگردان وى بيش از ديگران به پر رنگ كردن جنبههاى بررسى سند و وضع قواعدى سخت گيرانه در پذيرش سند روايات و بى اعتنايى به اقوال و عمل مشهور پرداختند و مكتبى را كه علامه حلى پايه گذار آن بود به مرتبهاى رساندند كه زمينه ساز تولّد جنبش اخباريان شد.
ديدگاه تاريخى ما در قبال دوره نخستين بعد از عصر غيبت، يعنى از زمان شيخ مفيد، صدوق و كلينى تا زمان ابن ادريس و محقق حلّى هر چه باشد، بدون ترديد ارزيابى سنت منقول از زمان علاّمه حلّى (٧٢٦ هـ) دستخوش تغييراتى گرديده است. در اين بين همه اتفاق نظر دارند كه شيوه متقدمين در ارزيابى روايات و احاديث و برخورد با آنها، در